Stadionpornografisch

Stade noir (Guiseppe Meazza, 1965) via Stadium Porn

Een Oude Dame in een nieuwe jas

Je kunt je afvragen hoe het mogelijk is. Of het nu een auto, maatpak, schoenen of een gerecht is; Italianen weten hoe je iets mooi, goed of lekker maakt.  Alleen als op het bouwen van stadions aan komt dan lijken die kwaliteiten net zo moeilijk te vinden als een sluitende begroting. Uitzonderingen (Milaan, Genua) daargelaten valt er in Italië weinig te genieten, stadionsgewijs. Turijn was daarop geen uitzondering, maar daar komt de opening van de Juventus Arena verandering in.

Het strak vormgegeven stadion dat 40.200 plaatsen telt, is nu al een sieraad voor het Italiaanse aanbod. Een mooi afgewerkt, supportersvriendelijk onderkomen waar het publiek on-Italiaans dicht op het veld zit en waarbij de omvang is afgesteld op de ploeg die erin speelt. Het nieuwe stadion van de Oude Dame is in bijna alles een breuk met het recente stadionverleden.

Tot 2006 speelde Juve ook al op de huidige plek maar toen stond hier nog het Stadio Delle Alpi, het stadion waar later in de omgeving nog een aantal bergen naar is vernoemd. Dat stadion dat in 1990 werd geopend, was gebouwd wereldkampioenschap voetbal van 1990. De stad wilde met de bouw twee vliegen in een klap slaan. Het nieuwe onderkomen moest het verouderde Stadio Communale waar Torino en Juventus in speelden, vervangen en het WK naar Turijn halen. Het stadion kwam er maar tegen een flinke prijs want al snel bleken de tekortkomingen van het plan.

Om het stadion sportief zo goed mogelijk te benutten, werd besloten dat het ook ruimte moest bieden aan andere sporten, waaronder atletiek. Dat betekende dat er een sintelbaan –die ironisch genoeg nooit is gebruikt- moest worden ingepast. Nu zat het publiek in het eerste ontwerp al niet dicht op het veld, maar door deze aanpassingen kwam het publiek wel érg ver van het veld af te zitten. Ook de ombouw en de gedeeltelijke overkapping zorgden ervoor dat bij slecht weer geen pretje was om in het Delle Alpi te zitten. En dan was er nog de omvang.

Het stadion bleek met z’n 69.041 plaatsen ook veel te groot voor zowel Juventus en Torino. Het is veelzeggend dat het stadion sinds het WK nooit meer uitverkocht raakte en dat beide clubs in sommige seizoenen gemiddeld niet eens een derde van de plaatsen gevuld wist te krijgen. Het resultaat: lege tribunes en wat er wel aanwezig was stond zo hoog op de tribunes teruggetrokken dat het stadion er altijd leeg uit zag. Na een jaar of vijftien drong het besef door bij Juventus dat dit niet zo verder kon. Het kocht het stadion van de gemeente en trok met Torino weer naar het Stadio Communale (inmiddels Olimpico) dat voor de Winterspelen van 2006 weer was gerenoveerd (!). Ondertussen kregen de plannen voor een nieuw stadion op de plaats van het Delle Alpi snel vorm. 18 jaar nadat het Delle Alpi was geopend, ging het alweer tegen de vlakte.

Binnen drie jaar tijd (zie video) verrees het nieuwe onderkomen van de Oude Dame. Een nieuwe jas die haar zo op het oog als gegoten moet zitten. Op maat gemaakt, een geweldige pasvorm, weerbestendig en fraai afgewerkt. Zoals je van een Italiaans ontwerp mag verwachten. Het nieuwe stadion is ook het eerste in een mogelijk -en hopelijk- lange rij nieuwe stadions in Italië waarmee het Italiaanse voetbal na jaren van teruglopende bezoekersaantallen weer een impuls krijgt. Juventus lijkt in ieder geval al te breken met die trend. Het stadion zal de komende tijd goed gevuld zijn. Te beginnen met de opening tegen Notts County.

De keuze voor die club is juist de enige plek waarop niet wordt gebroken met het verleden. Dat uitgerekend een club uit de Engelse League One voor de opening is gevraagd, is met gevoel voor historie gekozen. Het is aan de Engelse Juve-speler John Savage te danken dat de club  in de klassieke zwart-wit gestreepte shirts speelt. Hij werd in 1903 gevraagd of hij via Engeland aan een aantal nieuwe shirts kon komen. De roze shirts die Juve tot dan droeg waren zodanig verwassen dat er een nieuw outfit moest komen. Savage deed navraag en kwam uit bij een vriend in Nottingham die toevallig fan van Notts County was. De rest is geschiedenis.

 

Het nieuwe stadion in vier minuten

Hoe ‘Engels’ wordt het nieuwe stadion van Roma?

Het zou een understatement zijn om te zeggen dat het crescendo gaat met het voetbal Italiaanse voetbal. Verouderde stadions, teruglopende toeschouwersaantallen en minder internationaal succes voor clubteams hebben ervoor gezorgd dat een competities als de Premiership veel aantrekkelijker is geworden. Zonde vindt de een, een zege volgens de ander die ziet wat dat succes in Engeland ook veroorzaakt. Daar worden clubs per opbod verkocht aan de hoogste (buitenlandse) bieder. Is het bezoeken van wedstrijden stilaan onbetaalbaar aan het worden voor steeds meer mensen en wordt de voetbalcultuur langzaam uitgehold. Ondenkbaar in Italië?

Onlangs is het noodlijdende AS Roma als eerste Serie A-club overgenomen door een groep Amerikaanse investeerders die er geen gras over laten groeien. De club gaat op de schop, krijgt vermoedelijk een nieuw logo en de Giallorossi moeten binnen een paar jaar een nieuw en een aanzienlijk kleiner (ca. 50.000 plaatsen) ‘Engels’ stadion betrekken. Daarnaast zal er ongetwijfeld een reeks aan toptransfers plaatsvinden die ervoor moeten zorgen dat AS Roma weer kan aanhaken bij de (internationale) top.

Het nieuwe stadion dat in het westen van de stad is gepland, betekent het einde van een lange traditie. Sinds jaar en dag deelt Roma het Stadio Olimpico met stadgenoot Lazio dat er overigens wél blijft spelen. Een historisch stadion dat -anders dan de naam doet vermoeden- niet voor de Spelen werd gebouwd.

Het stadion werd in 1937 geopend als het Stadio dei Cipressi en gold als het paradepaardje van Mussolini die er graag toespraken hield (een behoefte die hij net als andere fascistische leiders uit die tijd maar moeilijk kon onderdrukken). Het stadion -overigens opgetrokken op de plaats waar in 1901 al een bescheiden stadion stond- werd eind jaren ’50 verbouwd voor de Olympische Spelen van 1960. Naast haar huidige naam kreeg het stadion toen de sintelbaan die er nu nog altijd voor zorgt dat het publiek erg ver van het veld af zit.

En dat is niet het enige charme-arme aan het stadion. Met haar capaciteit van zo’n 72.000 plaatsen is het ook nog eens een veel te ruime jas voor beide clubs. Alleen de Derby della Capitale staat nog wel eens garant voor een volle bak en een enkele interland wil het stadion nog wel eens goed vullen, maar verder is het Stadio Olimpico een triest decor -alle inspanningen van de tifosi ten spijt.

In dat opzicht is een nieuw stadion dus wel een verbetering voor de Roma-fans. Het is dan wel te hopen dat het ‘Engelse’ aan het stadion dan wel staat voor steile tribunes die dicht op het veld staan en waar je het gras kunt ruiken. En niet voor waanzinnige ticketprijzen en schreeuwend dure horeca want anders wil ook deze jas nog wel eens lelijk ruim vallen.