Voor zolang het nog duurt

Men neme een vroege, bewolkte zaterdagochtend in november. Zo’n ochtend waarop de dauw tergend langzaam optrekt en het gras laat zilverglinsteren… Tot zover de schoonschrijverij. Iedere dag, ieder moment is namelijk geschikt om jezelf te trakteren op de weelde van een bijzonder stuk voetbalcultureel erfgoed: de Wageningse Berg. Vandaag is het exact 20 jaar geleden dat de plaatselijke FC er zijn laatste wedstrijd speelde en een monument werd geboren.

Hoewel er niets meer is dat aan deze jaren herinnert, dateert de eerste stadionbebouwing van De Berg van 1899. Een plaatselijke hoteleigenaar laat een complex bouwen voor de paardensport. In 1911 trekt WVV Wageningen zoals de plaatselijke FC dan heet, voor het eerst in het stadion. Als de huurovereenkomst afloopt, verkassen de voetballers naar een terrein elders in de stad. De club keert pas 14 jaar later terug om er tot het bittere eind te blijven. In 1992 gaat de FC failliet. Het stadion krijgt geen nieuwe bespeler en kan omdat het in een beschermd natuurgebied ligt, niet zomaar worden gesloopt. De Berg, overgeleverd aan de tand des tijds en lokaalmarginale vandalen, kan zo uitgroeien tot een bedevaartsoord. Het Nederlandse voetbal is daarmee een club armer en een monument rijker.

De met gras overwoekerde trappen, staantribunes die onder een lappendeken van mos liggen, vervallen reclameborden waarin waar uit eveneens vervlogen tijden wordt aangeprezen.. Hier huist nostalgie. Voor zolang het nog duurt.

De plannen liggen er al enige tijd en het lijkt er nu ook echt op dat de Berg zoals we die nu kennen, verdwijnt. Helaas heeft voetbalcultuur nauwelijks monumentale status. Hopelijk is er in het te bouwen Future Center in ieder geval nog wel plaats voor het verleden.

> Meer beelden van de Berg

Uit de oude doosch: overleden stadions

Talk Sport pakt in de schitterende serie Lost Football Grounds onder anderen uit met deze kadootjes. Of zoals de Klisjeemannetjes zouden zeggen: kijken, kijken en de rest erbij denken.

 

Wat was en bleef behouden

Zoals zo vaak leidt de komst van een nieuw stadion tot de sloop van het oude. Zo ook in Almelo waar Heracles eind jaren ’90 zijn plannen voor een nieuw onderkomen presenteert. Het Polmanstadion gaat volgens de planning in 1999 open en leidt daarmee de sloop in van de oude thuishaven. En dat gaat een aantal supporters te ver.

De sloop van de Bornsestraat betekent immers ook  het einde voor de houten eretribune. Het klassieke Engelse bouwwerk waarvan de bouw in 1924 startte, is kenmerkend voor het stadion van de Heraclieden. De tribune, zo luidt de conclusie, moet en zal gered.

Ze richten de ‘Stichting tot Behoud Monumentale Tribune Heracles 1924’ (hier zijn foto’s en meer historie te vinden) op en maken een reddingsplan. Het houten monument wordt eerst gedemonteerd en vervolgens -met hulp van de originele bouwtekeningen- gerestaureerd. Het vernieuwde geheel moet vervolgens verrijzen op complex van AVC Heracles, de amateurtak.

Vele vrijwilligersuren later is het dan zover. Driekwart eeuw na de opening wordt de tribune in 2000 officieel heropend aan de Steve Mokonelaan. Een belangrijk deel van de Heracleshistorie is gered.

Overigens is het niet het eerste keer dat het stadion wordt gered. Ook in 1971 gaan stemmen op om de eretribune te slopen, waarop een aantal leden de handen ineenslaat. Met vereende krachten knappen de clubmensen de tribune zelf op zodat deze jaren later definitief kan worden gered.

Toen stadions werden vernoemd naar straten en wijken

Lang geleden toen stadions vaak nog werden vernoemd naar de straat of de wijk waarin ze lagen.

We schrijven 12 oktober 1983. In een volgepakt Lansdowne Road vecht de spelers van Oranje als leeuwen om de kwalificatiedroom levend te houden. Een 2-0 achterstand wordt door doelpunten van de jonge Gullit en Van Basten omgebogen in een 2-3 overwinning. Het is de vroegste herinnering die ik heb aan het Nederlands elftal.

Lansdowne Road, naar de naastgelegen straat in Dublin, wordt in 1872 geopend en fungeert vooral als rugbystadion. Voetbal komt in Ierland eigenlijk pas op de vierde plaats na rugby, hurling en Gaelic football. De eerste voetbalwedstrijd is meteen goed voor een schitterend affiche: op St. Patrick’s Day in 1900 komen de Ieren uit tegen Engeland (0-2). Hiermee werd de aftrap gegeven voor meer dan een eeuw interlandgeschiedenis.

We schrijven 1 september 2001. In een volgepakt Lansdowne Road vechten de spelers van Ierland als leeuwen om kwalificatie naar het WK in Japan en Korea af te dwingen. De Ieren die door het surplus aan kwaliteit bij Oranje de underdog zijn, bijten zich vast in hun tegenstander. Onder aanvoering van de onverzettelijke Roy Keane verslaan ze Oranje met 1-0.

In 2007 ging Lansdowne tegen de vlakte. In het ultramoderne stadion dat er in 2010 voor in de plaats kwam, wordt vooral rugby gespeeld. En als ik lees dat de finale van de Europa League dit jaar in het Aviva-stadium wordt gespeeld, gaan mijn gedachten nog even terug naar 1983.

Toen stadions vaak nog vernoemd werden naar de wijk of straat waarin ze lagen.

Wat was -en altijd blijft: The Vetch

Nog heel even, maar dan is het ook echt afgelopen voor Vetch Field. Van 1912 tot 2005 was dit het bastion van Swansea City FC. In 2011 gaat het stadion tegen de vlakte om te wijken voor woningen. Inmiddels spelen The Swans alweer meer dan een lustrum in het Liberty Stadium dat ze overigens delen met de plaatselijke rugbyclub The Ospreys.

Veel mensen kennen Vetch Field wellicht van de sterke NOS-docu That final day, waarin de degradatiestrijd tussen Swansea en Exeter op de voet wordt gevolgd. En was het in 2003 nog van toepassing op de slotdag van het seizoen; binnenkort geldt het voor The Vetch.

> Meer Vetch op flickr

 

Wat was -en altijd blijft: Oosterpark

Van een volkse wijk naar een groene kathedraal; het is het verhuisverhaal van FC Groningen. In 2006 vertrok Grunn uit het Oosterpark en vestigde zich in de Euroborg. Een heerlijk NOS-item voor de melancholie.

en een fotofilmpje om de herinnering levend te houden.

Wat was -en altijd blijft: De Hout

Hij scoorde er niet alleen voor het laatst, hij mocht ook als eerst beginnen met de sloop. Barry van Galen maakt in 2006 een begin aan het eind van de Alkmaarderhout. Het stadion dat een thuis bood aan achtereenvolgens de Alkmaarsche Boys, Alkmaar ’54 en uiteindelijk AZ (’67) heeft dan 58 jaar bestaan.

Het verdwenen stadion (op de plaats van het stadion staan nu woningen) lijkt dan al niet meer op het complex dat in 1948 werd geopend. Na de eerste verbouwingen in 1956 ondergaat De Hout in de jaren  ’70 een metamorfose. Het stadion krijgt dan drie nieuwe tribunes, waaronder de Westtribune. In deze vernieuwde arena viert de club haar grootste successen met het landskampioenschap in 1981 als hoogtepunt.

In 1995 krijgt de eretribune -de enige die van ’48 is- nog een opknapbeurt maar dan is al duidelijk dat de Hout te klein is voor de grote ambities van de club. Het duurt uiteindelijk nog tot 2006 voordat de Alkmaarderhout wordt verlaten en huidig AZ-scout Van Galen met een symbolische sloophandeling het einde van het Houten tijdperk inluidt.

Wat was -en altijd blijft: Ninian Park

Het stadion mag dan geen honderd jaar oud zijn geworden; Ninian Park zal de fans voor eeuwig bijblijven.

Decennia lang (1910-2009) was  Ninian de thuishaven van Cardiff City. Sinds het seizoen 2009/2010 spelen de Bluebirds in het nieuwe onderkomen dat op de achtergrond zichtbaar is.

 

Wat was -en altijd blijft:Highbury

Heerlijk fotofilmpje over Highbury dat in 2006 na 93 jaar trouwe dienst werd verlaten door The Gunners.

Wat was -en altijd blijft: Beatrixstraat

Mooie foto uit de oude doos (dank derat.nl); de bakermat van het avondje NAC (de Beatrixstraat 1940-1996).